Gebrom van de buren?
De nieuwste buitenunits op de markt produceren gemiddeld tussen de 40 en 50 dB (A) (decibel) gemeten op één meter afstand van de kast. Nu is dit geluid te vergelijken met lichte regen, rustig verkeer achter dubbel glas of geroesemoes in de klas maar kan dit toch op de zenuwen werken liggend in bed, in de stilte van de nacht, luisterend naar het eentonige gebrom van een kast bij de buren.
Maar hoeveel geluid mogen deze apparaten maken en wat zegt de wetgeving hierover?
Het maximale geluidsvermogen van buitenunits is in Europa vastgelegd in de Ecodesing Directive Commission Regulation No 206/2012. Voor warmtepompen tot 6 kW bedraagt dit maximaal 65 dB (A) en voor warmtepompen van 6 kW tot 12 kW bedraagt dit maximaal 70 dB (A). Let wel dit is vergelijkbaar met een straaljager op 6000m hoogte, verkeer op de snelweg, een druk kantoor of een gemiddelde stofzuiger. Iets wat u continu niet wil horen.
De Nederlandse Stichting Geluidshinder (NSG) pleit er voor om bij buitenopstellingen van warmtepompen in de woonomgeving een geluidsgrenswaarde van 30 dB (A) op de perceelgrens of op 5 m (indien de perceelgrens verder weg is gelegen) na te streven, ter voorkoming van geluidsoverlast naar de omgeving.
Onze wetgever gaat minder ver en stelt per 1 april 2021 de grens vast op 40 dB (A) op de erfgrens tussen 19.00 uur en 7.00 uur. De nieuwe geluidsnorm heeft te gelden voor (nieuw te plaatsen) buiten opgestelde installaties voor warmte- of koude opwekking bij zowel nieuwbouw als bestaande woningen. Deze installaties mogen niet meer dan 40 dB (A) geluid veroorzaken bij de buren. Met deze landelijke geluidsnorm worden buren beter beschermd tegen geluid van warmtepompen. Maar deze geluidsnorm motiveert natuurlijk ook de markt om stillere installaties te ontwikkelen.
Wat betekent deze geluidsnorm in de praktijk?
De geluidsnorm is opgenomen in het Bouwbesluit 2012 (norm artikel 3.8 lid 2) zodat een goede buur die overlast ervaart ook een regeling heeft om zichzelf mee te beschermen. En mocht het bouwbesluit niet gelden, omdat de installatie bijvoorbeeld in de tuin staat, dan kunt u mogelijk terugvallen op een bestemmingsplan of het Bouwbesluit als leidraad gebruiken om alsnog de overlast vast te stellen. En het kan goed zijn dat voor de plaatsing van de buiten-unit op het perceel een omgevingsvergunning is vereist (uitspraak).
Dit soort discussies kunnen behoorlijk escalleren
Er is zelfs een rekentool beschikbaar gesteld door het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninklijkrelaties (BZK). Deze rekentool gaat uit van verschillende situaties waarin een buitenunit wordt toegepast. Het geeft aan wat de maximale geluidsvermogen niveau van de buitenunit mag zijn overdag (07.00-19.00 uur) en in de avond en nacht (19.00-07.00 uur).
Nu de meeste systemen nog steeds meer dan 40 dB (A) produceren moet de eigenaar dus goed opletten op welke wijze en waar deze buiten-unit wordt geplaatst. Om aan de nieuwe geluidsnorm te kunnen voldoen kan dit betekenen dat een buiten-unit op meer dan 3 meter van de perceelgrens moet worden geplaatst of andere beperkende maatregelen moeten worden genomen om het geluid bij de buren tot of onder de 40 dB (A) grens te krijgen.
Dat dit soort discussies behoorlijk kunnen escaleren valt terug te lezen in de volgende uitspraak van het Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden waarin een uiteenzetting valt terug te lezen over het vaststellen van ernstige hinder.
Maar als u in een appartementencomplex woont heeft u niets aan deze ‘erfgrens’ bepaling. In dat geval kunt u terugvallen op de uitspraak van de Raad van State die 35 dB (A) aanvaardbaar acht.
Ligt u wakker van het gebrom bij de buren?
Start met een goed gesprek met de buren en kijk samen naar de oplossing waarbij te denken is aan het draaien of verplaatsen van de buiten-unit of het voorzien van een geluidswerende omkasting.
Mocht dit niet baten dan kan een handhavingsverzoek worden ingediend bij uw gemeente vanwege een overtreding van de geluidsnorm in het bouwbesluit.
En mogelijk heeft uw gemeente nog aanvullende regels vastgesteld in een bestemmingsplan zoals dit is vereist volgens vaste rechtspraak van de Raad van State.
De gemeente kan u hierbij helpen en na een geluidsmeting maatregelen nemen om een verplaatsing van de buiten-unit of verdere isolatie af te dwingen bij de eigenaar.
Mocht dit niet baten dan kan een handhavingsverzoek worden ingediend
Bovendien kan ernstige overlast van een warmtepomp mogelijk worden aangepakt via het burenrecht. Volgens artikel 5:37 van het Burgerlijk Wetboek is het niet toegestaan voor de eigenaar van een perceel om hinder te veroorzaken aan andere eigenaren op een wijze die als onrechtmatig wordt beschouwd volgens artikel 6:162 van het Burgerlijk Wetboek. In dit artikel wordt onrechtmatig handelen gedefinieerd als het schenden van een recht, het niet nakomen van een wettelijke plicht, of het handelen in strijd met ongeschreven regels van fatsoen in het maatschappelijk verkeer. Een uitspraak van het Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden geeft meer informatie over hoe ernstige hinder, in dit geval veroorzaakt door een warmtepomp, moet worden bepaald.
het is niet toegestaan om onrechtmatig hinder te veroorzaken
Zowel voor een verzoek tot handhaving bij de gemeente als voor het burenrecht is het noodzakelijk om voldoende bewijs te leveren, wat vaak een uitdaging kan zijn. Het is belangrijk om te weten dat niet alle hinder automatisch als onrechtmatig wordt beschouwd. Dit hangt af van factoren zoals de aard, ernst en duur van de hinder, de daaruit voortvloeiende schade en de specifieke omstandigheden van het geval, inclusief de lokale omstandigheden. Daarnaast moeten de belangen van beide partijen in overweging worden genomen.
Degene die hinder veroorzaakt, heeft de plicht om deze hinder zoveel mogelijk te beperken, zodat er geen sprake is van onrechtmatige overlast. De grens van wat nog acceptabel is voor buren in de samenleving moet objectief worden bepaald. Om vast te stellen of er sprake is van onrechtmatige hinder, is uitgebreid bewijsmateriaal nodig. Dit kan onder andere bestaan uit deskundige rapport
En mocht u vastlopen in dit traject, is er sprake van een specifieke situatie, neem dan contact met mij op en mogelijk kan ik u van nader advies voorzien of u begeleiden naar een oplossing. Ernstige overlast van een warmtepomp kan mogelijk via het burenrecht worden aangepakt.
